چگونه در شیمی نمره ۲۰ بگیریم؟ راهنمای کامل مطالعه شیمی برای امتحان
گرفتن نمره ۲۰ در درس شیمی برای بسیاری از دانشآموزان و دانشجویان سخت به نظر میرسد، اما شیمی در واقع درسی نیست که فقط با حفظ کردن بتوان در آن موفق شد. اگر مفاهیم را بهدرستی یاد بگیرید، روش حل مسائل را تمرین کنید و برای مطالعه هر بخش برنامه مشخصی داشته باشید، رسیدن به نمره ۲۰ در شیمی کاملاً امکانپذیر است.
بسیاری از فراگیران زمان زیادی برای مطالعه شیمی صرف میکنند، اما به دلیل مطالعه نادرست، نتیجه مطلوبی نمیگیرند. در این مقاله روشهایی را بررسی میکنیم که به شما کمک میکنند شیمی را بهتر یاد بگیرید، مسائل را با دقت بیشتری حل کنید و برای گرفتن نمره ۲۰ در امتحان شیمی آماده شوید.

برای گرفتن نمره ۲۰ در شیمی از کجا شروع کنیم؟
اولین قدم این است که مشخص کنید در کدام قسمتهای شیمی ضعف دارید. آیا در مفاهیم مشکل دارید؟ در حل مسائل شیمی اشتباه میکنید؟ فرمولها را فراموش میکنید؟ یا در پاسخ دادن به سؤالات تشریحی مشکل دارید؟
شیمی معمولاً از چند بخش مختلف تشکیل شده است:
- مفاهیم و تعاریف
- فرمولها و روابط
- مسائل محاسباتی
- واکنشهای شیمیایی
- جدول و نمودار
- سؤالات مفهومی و تشریحی
بنابراین نمیتوان تمام مطالب شیمی را با یک روش مطالعه کرد. برای هر بخش باید روش مناسب آن را به کار برد.

۱. مفاهیم شیمی را حفظ نکنید؛ آنها را درک کنید
یکی از مهمترین دلایل ضعف دانشآموزان و دانشجویان در شیمی، حفظ کردن مطالب بدون درک مفهوم آنهاست.
برای مثال، اگر فقط فرمولی را حفظ کنید اما ندانید هر یک از کمیتهای موجود در آن چه مفهومی دارند، احتمال اشتباه در حل مسئله بسیار زیاد خواهد بود.
هنگام مطالعه هر مبحث از خودتان بپرسید:
این مفهوم چیست؟ چرا به وجود میآید؟ چه ارتباطی با مطالب قبلی دارد؟ و در چه نوع سؤالهایی استفاده میشود؟
وقتی مفهوم را درک کنید، حفظ کردن فرمولها و نکات نیز بسیار سادهتر میشود.
۲. شیمی را با حل کردن یاد بگیرید
مطالعه شیمی بدون حل تمرین مانند یادگیری رانندگی بدون نشستن پشت فرمان است.
بعد از مطالعه هر مبحث، چند سؤال از همان موضوع حل کنید. این کار باعث میشود متوجه شوید آیا واقعاً مطلب را یاد گرفتهاید یا فقط هنگام مطالعه احساس کردهاید که آن را درک کردهاید.
بهتر است تمرینها را از ساده به دشوار حل کنید:
مثال آموزشی ⇐ تمرین ساده ⇐ تمرین متوسط ⇐ سؤال امتحانی ⇐ سؤال چالشی
در مسائل محاسباتی، فقط به جواب نهایی توجه نکنید. مسیر حل مسئله را نیز بررسی کنید.
۳. فرمولهای شیمی را هوشمندانه یاد بگیرید
حفظ کردن تعداد زیادی فرمول بدون شناخت کاربرد آنها معمولاً نتیجه خوبی ندارد.
برای هر فرمول بهتر است سه مورد را یاد بگیرید:
فرمول چیست؟
هر نماد چه معنایی دارد؟
فرمول در چه شرایطی استفاده میشود؟
همچنین یک دفترچه کوچک برای فرمولها و نکات مهم شیمی داشته باشید و نکاتی را که در حل تمرینها بیشتر فراموش میکنید در آن بنویسید.
مرور منظم این دفترچه، بهخصوص در روزهای نزدیک امتحان، بسیار مفید است.
۴. مسائل شیمی را مرحلهبهمرحله حل کنید
یکی از اشتباهات رایج این است که فراگیر مستقیماً به سراغ عددها میرود و بدون تحلیل صورت سؤال شروع به محاسبه میکند.
برای حل مسائل شیمی بهتر است این مراحل را دنبال کنید:
مرحله اول: اطلاعات مسئله را مشخص کنید.
ببینید چه دادههایی در اختیار شما قرار گرفته و سؤال دقیقاً چه چیزی را میخواهد.
مرحله دوم: رابطه مناسب را پیدا کنید.
قبل از جایگذاری اعداد، مشخص کنید از چه فرمول یا مفهومی باید استفاده کنید.
مرحله سوم: واحدها را بررسی کنید.
بسیاری از اشتباهات محاسباتی به دلیل توجه نکردن به واحدها اتفاق میافتند.
مرحله چهارم: محاسبه را انجام دهید.
در این مرحله با دقت عملیات ریاضی را انجام دهید.
مرحله پنجم: جواب خود را بررسی کنید.
ببینید آیا پاسخ نهایی از نظر عددی و واحد منطقی است یا خیر.
این روش بهخصوص در مباحثی مانند استوکیومتری، محلولها، گازها و مسائل محاسباتی شیمی اهمیت زیادی دارد.
۵. واکنشهای شیمیایی را فقط حفظ نکنید
در بعضی مباحث، دانشآموزان و دانشجویان تلاش میکنند واکنشهای شیمیایی را یکییکی حفظ کنند. این روش در ابتدا ممکن است مفید به نظر برسد، اما با افزایش تعداد واکنشها، احتمال فراموشی زیاد میشود.

بهتر است ابتدا مفهوم واکنش و نوع مواد شرکتکننده در آن را بشناسید.
همچنین هنگام نوشتن واکنشهای شیمیایی به موارد زیر دقت کنید:
- فرمول صحیح مواد
- ضرایب واکنش
- موازنه واکنش
- شرایط انجام واکنش در صورت نیاز
- حالت فیزیکی مواد، در صورت مطرح بودن در سؤال
وقتی منطق واکنشها را بهتر درک کنید، یادگیری آنها بسیار آسانتر خواهد شد.
۶. برای امتحان تشریحی شیمی، فقط تست نزنید
اگر هدف شما گرفتن نمره ۲۰ در امتحان مدرسه است، حل تست بهتنهایی کافی نیست.
سؤالات تشریحی از شما میخواهند که گاهی مراحل حل، توضیح مفهوم، نوشتن فرمول، موازنه واکنش یا محاسبات را کامل ارائه کنید.
بنابراین بخشی از مطالعه خود را به حل نمونه سؤالات امتحانی تشریحی اختصاص دهید.
بعد از حل هر سؤال، پاسخ خود را با پاسخنامه مقایسه کنید و ببینید آیا همه مراحل لازم را نوشتهاید یا خیر.

۷. نمونه سؤالات امتحانات سالهای قبل را حل کنید
یکی از بهترین روشها برای آماده شدن برای امتحان شیمی، حل نمونه سؤالات امتحانی سالهای گذشته است.
این کار چند مزیت دارد:
شما با سبک طرح سؤال آشنا میشوید، نقاط ضعف خود را پیدا میکنید و متوجه میشوید کدام مباحث برایتان دشوارتر هستند.
بهتر است نمونه سؤال را دقیقاً مانند یک امتحان واقعی حل کنید؛ یعنی در مدت زمان مشخص، بدون نگاه کردن به کتاب یا جزوه.
بعد از پایان آزمون، پاسخها را بررسی کنید و اشتباهات خود را دستهبندی کنید.
۸. اشتباهات خود را یادداشت کنید
یک روش بسیار مؤثر برای پیشرفت در شیمی، داشتن «دفترچه اشتباهات» است.
هر بار که در یک سؤال اشتباه میکنید، فقط جواب درست را یادداشت نکنید. دلیل اشتباه را نیز مشخص کنید.
برای مثال:
- مفهوم را بلد نبودم.
- فرمول را اشتباه انتخاب کردم.
- واحد را تبدیل نکردم.
- محاسبات ریاضی اشتباه بود.
- صورت سؤال را درست نخواندم.
- واکنش را اشتباه موازنه کردم.
این کار باعث میشود اشتباهات تکراری شما به مرور کمتر شوند.

۹. مطالعه شیمی را به شب امتحان موکول نکنید
یکی از رایجترین اشتباهات دانشآموزان و دانشجویان این است که مطالعه جدی شیمی را به چند روز آخر یا شب امتحان موکول میکنند.
شیمی از درسهایی است که یادگیری آن با تمرین و مرور مداوم بسیار مؤثرتر است.
بهجای اینکه چند ساعت در یک شب مطالعه کنید، بهتر است در طول هفته جلسات کوتاهتر اما منظم داشته باشید.
برای مثال، میتوانید یک برنامه ساده داشته باشید:
مطالعه مفهوم ⇐ حل چند تمرین ⇐ مرور نکات ⇐ حل سؤال امتحانی
این روند باعث میشود مطالب بهتر در حافظه شما باقی بمانند.
۱۰. مباحثی را که بلد نیستید، زودتر شناسایی کنید
اگر در یک مبحث مشکل دارید، آن را برای هفتههای آخر باقی نگذارید.
برای مثال، اگر در استوکیومتری، محلولها یا تعادل شیمیایی مشکل دارید، ابتدا پایه آن مبحث را تقویت کنید و سپس سراغ سؤالات دشوارتر بروید.
ادامه دادن مطالعه مباحث جدید در حالی که مطالب قبلی را بهخوبی یاد نگرفتهاید، معمولاً باعث بیشتر شدن سردرگمی میشود.
۱۱. برای گرفتن نمره ۲۰، مرور کردن به اندازه یادگیری مهم است
حتی اگر یک مبحث را بهخوبی یاد گرفته باشید، بدون مرور ممکن است بخشی از آن را فراموش کنید.
یک روش ساده این است که بعد از مطالعه، مطالب را در چند فاصله زمانی مرور کنید.
برای مثال:
مرور اول: یک روز بعد
مرور دوم: چند روز بعد
مرور سوم: یک یا دو هفته بعد
مرور نهایی: قبل از امتحان
لازم نیست هر بار کل فصل را از ابتدا مطالعه کنید. نکات مهم، فرمولها، واکنشها و سؤالهایی را که قبلاً اشتباه کردهاید مرور کنید.
۱۲. هنگام مطالعه شیمی حواسپرتی را کم کنید
کیفیت مطالعه از مدت زمان مطالعه مهمتر است.
ممکن است یک نفر سه ساعت کتاب شیمی جلوی خود داشته باشد اما بخش زیادی از این زمان را صرف تلفن همراه یا کارهای دیگر کند.
هنگام مطالعه شیمی، یک بازه مشخص را بدون حواسپرتی به مطالعه و حل تمرین اختصاص دهید.
در این زمان بهتر است تلفن همراه و شبکههای اجتماعی را کنار بگذارید و فقط روی یک مبحث مشخص تمرکز کنید.
آیا برای گرفتن نمره ۲۰ در شیمی به معلم خصوصی نیاز داریم؟
همه فراگیران برای موفقیت در شیمی الزاماً به معلم خصوصی نیاز ندارند. بسیاری از دانشآموزان و دانشجویان میتوانند با کتاب، جزوه، تمرین و یک برنامه مناسب به نتیجه خوبی برسند.
اما اگر با وجود مطالعه و تمرین همچنان در فهم مفاهیم یا حل مسائل مشکل دارید، کلاس خصوصی شیمی میتواند روند یادگیری را سریعتر کند.
در تدریس خصوصی، مدرس میتواند دقیقاً روی نقاط ضعف فراگیر تمرکز کند و مطالب را متناسب با سطح او توضیح دهد. این موضوع برای دانشآموزان و دانشجویانی که پایه ضعیفتری دارند یا فرصت محدودی تا امتحان دارند، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
اگر به دنبال معلم خصوصی شیمی برای دبیرستان یا دانشگاه هستید، میتوانید از خدمات تدریس خصوصی شیمی کمیکاآنلاین استفاده کنید.
یک برنامه پیشنهادی برای گرفتن نمره ۲۰ در شیمی
اگر میخواهید از همین امروز مطالعه شیمی را شروع کنید، میتوانید برنامه خود را به این شکل تنظیم کنید:
مرحله اول: مشخص کردن نقاط ضعف
فهرستی از فصلها و مباحث شیمی تهیه کنید و مشخص کنید کدام بخشها را بهخوبی بلد هستید و کدام بخشها نیاز به مطالعه بیشتری دارند.
مرحله دوم: یادگیری مفاهیم
هر روز یک مبحث مشخص را مطالعه کنید و مطمئن شوید که مفهوم آن را متوجه شدهاید.
مرحله سوم: حل تمرین
بعد از هر بخش، تمرینهای مرتبط با همان موضوع را حل کنید.
مرحله چهارم: حل نمونه سؤال
پس از پایان هر فصل، چند سؤال امتحانی تشریحی حل کنید.
مرحله پنجم: مرور و رفع اشکال
اشتباهات خود را بررسی کنید و مباحثی را که هنوز مشکل دارید دوباره مطالعه کنید.
مرحله ششم: شبیهسازی امتحان
در روزهای نزدیک امتحان، چند نمونه آزمون را در شرایط واقعی امتحان حل کنید.
جمعبندی؛ چگونه در شیمی نمره ۲۰ بگیریم؟
برای گرفتن نمره ۲۰ در شیمی لازم نیست فقط ساعت مطالعه خود را افزایش دهید؛ مهمتر از آن، روش مطالعه صحیح است.
مفاهیم را درک کنید، فرمولها را با کاربردشان یاد بگیرید، مسائل را مرحلهبهمرحله حل کنید، نمونه سؤالات امتحانی را تمرین کنید و اشتباهات خود را دوباره مرور کنید.
اگر در یک یا چند مبحث شیمی مشکل دارید و با مطالعه شخصی پیشرفت کافی ندارید، استفاده از تدریس خصوصی شیمی میتواند به شما کمک کند تا با برنامهای متناسب با سطح خود، نقاط ضعفتان را برطرف کنید و برای امتحان آمادهتر شوید.
سوالات متداول
برای گرفتن نمره ۲۰ در شیمی چند ساعت در روز باید درس بخوانیم؟
عدد ثابتی برای همه دانشآموزان و دانشجویان وجود ندارد. سطح فعلی شما، پایه درسی، زمان باقیمانده تا امتحان و میزان دشواری مباحث تعیین میکند که به چه مقدار مطالعه نیاز دارید. کیفیت مطالعه و حل تمرین معمولاً از تعداد ساعت مطالعه مهمتر است.
آیا برای نمره ۲۰ در شیمی باید همه چیز را حفظ کنیم؟
خیر. بخش قابلتوجهی از شیمی بر پایه درک مفاهیم و توانایی استفاده از آنها در حل مسائل است. حفظ کردن بعضی نکات و واکنشها لازم است، اما یادگیری مفهومی نقش مهمی دارد.
چگونه مسائل شیمی را بهتر یاد بگیریم؟
ابتدا روش حل یک مثال را بهدقت یاد بگیرید، سپس چند تمرین مشابه را بدون نگاه کردن به پاسخ حل کنید. بعد از آن سراغ مسائل ترکیبیتر و نمونه سؤالات امتحانی بروید.
قبل از امتحان شیمی چه چیزهایی را مرور کنیم؟
فرمولهای مهم، مفاهیم کلیدی، واکنشها، نکاتی که در آنها اشتباه میکنید و نمونه سؤالات امتحانی را مرور کنید. حل یک یا چند آزمون کامل نیز میتواند برای ارزیابی آمادگی شما مفید باشد.
آیا کلاس خصوصی شیمی میتواند به گرفتن نمره ۲۰ کمک کند؟
کلاس خصوصی میتواند برای فراگیرانی که در فهم مفاهیم، حل مسائل یا مدیریت زمان مشکل دارند مفید باشد. مهم است که مدرس متناسب با سطح و نیازهای دانشآموز و دانشجو پیش برود.

